Meditatie en therapie

Naast therapeut is Samadhi geschoold en ervaren als meditatieleraar. Wat is meditatie en wat niet? Wat heeft het met therapie te maken? En wat neemt zij mee uit haar training bij de bekende Eckhart Tolle? Lees het hier.

Om te beginnen: Wat is meditatie eigenlijk?

Voor mij het bewust waarnemen van gedachten, gevoelens, emoties en handelen. Bewust zijn met dat wat er is. En van doen in het Zijn komen. Of zoals Eckhart Tolle zegt: beseffen dat je geen Human Doing maar een Human Being bent.

Welke misverstanden over meditatie kom jij vaak tegen?

Dat je niet moet denken, dat het denken moet stoppen. En dat je rustig moet worden door te mediteren. Een ander misverstand is dat er een verschil is tussen het dagelijks leven en meditatie. En meditatie gaan doen alsof het een activiteit is, zoals sporten. En dat je onaangedaan zou moeten worden door meditatie, alsof gebeurtenissen of interacties je niet meer zouden hoeven te raken. 

Dat gaat niet over meditatie, maar over onderdrukking. Het gaat er om onrust en gedachten om te zetten in zinvolle actie, ze te accepteren of er veilige expressie aan te geven zonder jezelf of anderen schade te doen. Zodat je in het dagelijks leven meer bewust, aanwezig en afgestemd wordt op wat er binnen en buiten je gebeurt. Dus niet continue opgesloten zitten in je kamer, maar juist deelnemen aan het leven, vanuit bewustzijn, als ouder of partner.

Hoe is mediteren voor jouzelf begonnen?

Ik ontdekte het 27 jaar geleden, tijdens mijn opleiding tot massagetherapeut. Dat was een actieve vorm van meditatie, met beweging en dans en daarna stilte. Het was voor mij bevrijdend en vreugdevol. Ik kwam vrij van angst en spanning in mijn lichaam en vastgezette emoties. Het voelde weer als stromen. Het ontspande me direct, die manier van mediteren. Daarna ben ik opleidingen gaan volgen, trainingen en stilteretraites, en heb ik zelf groepen begeleid als leraar in actieve meditatie, lachmeditatie en dansmeditatie.

Wat hebben mensen aan meditatie?

Mij geeft meditatie kleur en diepte aan mijn leven. Ik voel me meer vervuld, verbonden en tevreden, maar dat geldt voor mij persoonlijk. Dat kan voor iedereen anders zijn. Je kunt meer connectie met krijgen met je lichaam, ziel, geest en hart. Vanuit denken en doen, naar zijn. Mensen kunnen uit identificaties, negatieve belemmerende overtuigingen en projecties komen die pijn en drama in stand houden. Bijvoorbeeld: “de wereld is een vijandige plek”. Dat wordt dan waarheid. Met meditatie kun je innerlijke vrede vinden, wat weer zorgt voor vrede in je contacten met anderen.

tekst gaat verder onder de foto’s

Voegt meditatie iets toe aan therapie?

We beginnen sessies vaak met een korte check-in. Dat heeft voordelen. Mensen komen uit drukke levens en zijn vaak sterk met hun aandacht naar buiten gericht. Door meditatie kun je sneller je aandacht verplaatsen van buiten naar binnen. Het element van vertraging en ademhaling speelt daarbij een belangrijke rol. Je vertraagt van doen, denken, oplossen, praten, reageren naar met je aandacht in jezelf zakken en je lichaam voelen. Je bent daardoor minder reactief en kunt vanuit je gevoel communiceren, in plaats van vanuit denken en meningen. Als je door meditatie verbonden raakt met jezelf, ontstaat er ook sneller verbinding met de ander. Dat is in relatietherapie een voordeel.

Het brengt de menselijkheid terug, waardoor je meer vanuit je hart gaat kijken dan vanuit meningen. Er ontstaat ook innerlijke ruimte om jezelf en je partner vanuit een ander perspectief te zien. Verder ontwikkel je meer draagkracht en acceptatie voor je eigen gevoelens en emoties, ook voor lastige, zoals boosheid of angst. En daarmee ook meer acceptatie voor de gevoelens van een ander. Dat is nodig om moeilijke thema’s te zien en door te werken. Je oefent in waarnemen zonder voorkeur, waardoor het besef en de acceptatie van jezelf groeit. En je waardigheid neemt toe, omdat je jezelf niet zo vaak hoeft te verlaten en reactief te worden, wat een gevoel van zelfwaarde juist verzwakt. 

Wat is je het meest bijgebleven van jouw training bij Eckhart Tolle?

De intensiteit van samen met een grote groep mensen in meditatie te zijn. Die intensiteit van een gedragen stilte is iets wat me niet meer loslaat. Die stilte is altijd aanwezig, ook al is er om mij heen veel lawaai en ruis. Als mensen samen mediteren is dat enorm krachtig: de stiltekracht. Dat is een directe ervaring met zijn. Dat is iets wat ik niet echt onder woorden kan brengen, dat moet je ervaren. Het is iets voorbij de woorden. Meditatie gaat over zijn, daar kun je eigenlijk niet met woorden komen. Die woorden wijzen slechts naar de stilte. Dat is paradoxaal, want woorden zijn juist geen stilte, maar toch een belangrijk instrument om bij stilte te komen. Woorden kunnen ook helpen bij het wegnemen van wat je bezwaart.

Was er iets anders dan in jouw andere meditatietrainingen?

De humor die Eckhart Tolle kan hebben over de neurotische mens, de relativerende grappen die hij maakt en de lichtheid die hij meebrengt. Daarmee herinnert hij direct aan de lichtheid van het bestaan, zonder de moeilijkheden van het leven te bagatelliseren. Soms zijn meditatieleraren heel serieus met nogal moeilijke meditatietechnieken. Hij zegt juist: je kan beter drie keer op een dag heel bewust in en uit ademen, dan ellenlange meditatietechnieken toepassen. Met drie ademteugen ben je al in het nu, los van het denken. Die eenvoud spreekt mij erg aan.

Welke raakvlakken zie jij met therapie?

De overeenkomst is: “feeling is healing”. Net als belang van ademen en het contact maken met je lichaam. Hoe meer je niet voelt, hoe depressiever of onrustiger je wordt. Een verschil is dat wij werken met catharsis, met emotioneel ontladen via technieken uit de lichaamsgerichte psychotherapie. Eckhart Tolle werkt meer met bewustzijn, met gewaar blijven. Bijvoorbeeld boosheid: dat moet je doorvoelen en er mee zijn, dan verdwijnt het vanzelf. Ik ervaar dat het wel belangrijk kan zijn om lichamelijke expressie te geven aan boosheid of verdriet, anders gaat het in je lichaam zitten, als pijn, stagnatie of depressie.

Tot slot: Wat heb je meegenomen voor je dagelijks leven en werken?

Ik laat eerder iets los. Meditatie gaat niet over dat er meer aan jou toegevoegd wordt, maar juist dat het je bevrijdt van kennis, informatie, ideeën, technieken. Een goede meditatieleraar neemt iets van je schouders af, doordat hij of zij jou de weg wijst naar hoe je dat kunt doen. Het loslaten is iets wat in jouzelf gebeurt. Dat kan niemand buiten jouzelf doen.

Ik herinner me vooral dat mensen niet hun pijn zijn. Ze zijn niet hun verhaal, hun geschiedenis of de verhalen die ze vertellen. Soms hangen mensen heel erg vast in hun verhaal, in klagen en klachten of in het ‘pijnlichaam’ zoals Eckhart Tolle het noemt. Maar we zijn meer dan dat. Goede therapie gaat niet alleen over je verhaal, maar over wie je werkelijk bent. Als je dat kunt zien, ben je vrij en is je blik veel ruimer. Dat grotere bewustzijn is bevrijdend en ontspannen.